सावित्री, कुंडलिका नद्या आणि धरमतर खाडीत रेती उत्खननाची तयारी; व्यावसायिकांना मोठा दिलासा
रेतीची जलमार्गाने वाहतूक सुरू करण्याची व्यावसायिकांची मागणी; महामार्गावरील ताण कमी होण्याची अपेक्षा
रायगड (प्रतिनिधी) : जिल्ह्यात गेल्या दहा वर्षांपासून बंद असलेले रेती लिलाव २०२६ मध्ये पुन्हा सुरू होण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. राज्याच्या महसूल मंत्र्यांनी घेतलेल्या निर्णयानंतर रायगड जिल्हाधिकारी कार्यालयात रेती व्यावसायिकांची महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली. या निर्णयामुळे गेल्या दशकभरापासून आर्थिक संकटाचा सामना करणाऱ्या स्थानिक रेती व्यावसायिकांना आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांना दिलासा मिळण्याची आशा निर्माण झाली आहे. दरम्यान, रेतीची वाहतूक जलमार्गाने करण्यास परवानगी द्यावी, अशी मागणी व्यावसायिकांनी बैठकीत केली.
तीन ठिकाणी रेती उत्खननाची तयारी
कोकणातील खाड्यांमध्ये यापूर्वी ड्रेझरच्या साहाय्याने रेती उत्खनन केले जात होते. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून लिलाव प्रक्रिया बंद असल्याने रेती उपसा थांबला होता. परिणामी, या व्यवसायाशी संबंधित व्यावसायिक, कामगार आणि वाहतूकदारांच्या रोजगारावर परिणाम झाला. अनेक कुटुंबांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागला.
आता शासनाच्या नव्या धोरणानुसार खाड्यांमधील रेती उत्खननाला मंजुरी देण्याच्या दृष्टीने हालचाली सुरू झाल्या आहेत. सावित्री नदी, कुंडलिका नदी आणि धरमतर खाडी या तीन ठिकाणी रेती उत्खनन सुरू करण्याची तयारी केली जात आहे. यासंदर्भात जिल्हाधिकारी कार्यालयात झालेल्या बैठकीत रेती व्यवसायाच्या पुढील प्रक्रियेबाबत चर्चा करण्यात आली. त्यामुळे अनेक वर्षांपासून बंद पडलेल्या या व्यवसायाला पुन्हा चालना मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
जलमार्गाने वाहतुकीस परवानगी देण्याची मागणी
रेती उत्खननाबरोबरच वाहतुकीचा प्रश्नही महत्त्वाचा असल्याचे व्यावसायिकांनी निदर्शनास आणून दिले. रेतीची वाहतूक प्रामुख्याने रस्तेमार्गाने होत असल्याने महामार्गावरील वाहतुकीवर ताण येतो. त्यामुळे रेतीची वाहतूक समुद्रमार्गाने आणि जलमार्गाने करण्यास परवानगी द्यावी, अशी मागणी व्यावसायिकांनी केली.
जलमार्गाने वाहतूक सुरू झाल्यास रस्त्यांवरील वाहनांची संख्या कमी होण्यास मदत होईल. त्याचबरोबर वाहतुकीचा वेळ आणि खर्च कमी होण्याची शक्यता असून, रेती व्यावसायिकांसह बांधकाम क्षेत्रालाही त्याचा फायदा होऊ शकतो. मात्र, यासाठी आवश्यक परवानग्या, सुरक्षिततेचे निकष आणि वाहतुकीची व्यवस्था निश्चित करणे गरजेचे राहणार आहे.
रोजगाराच्या संधी पुन्हा निर्माण होण्याची अपेक्षा
रेती लिलाव पुन्हा सुरू झाल्यास उत्खनन, जलवाहतूक, मालवाहतूक आणि संबंधित पूरक व्यवसायांना चालना मिळू शकते. त्यामुळे स्थानिक कामगारांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. दहा वर्षांपासून आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या व्यावसायिकांना या निर्णयामुळे नव्याने व्यवसाय सुरू करण्याची संधी मिळू शकते.
याशिवाय, ड्रेझिंगमुळे खाड्यांमधील गाळ काढण्यास आणि पाण्याच्या प्रवाहाला मदत होऊ शकते, असा विश्वास व्यावसायिकांनी व्यक्त केला. तथापि, रेती उत्खनन करताना पर्यावरणीय परिणाम, खाडी परिसंस्थेचे संरक्षण आणि शासनाने निश्चित केलेल्या नियमांचे पालन करणे आवश्यक ठरणार आहे.
एकूणच, रायगड जिल्ह्यात रेती लिलाव पुन्हा सुरू करण्याच्या हालचालींमुळे व्यावसायिकांमध्ये आशावाद निर्माण झाला आहे. आता प्रत्यक्ष लिलाव प्रक्रिया कधी सुरू होते, उत्खननासाठी कोणत्या अटी लागू होतात आणि जलमार्गाने वाहतुकीच्या मागणीवर शासन काय निर्णय घेते, याकडे व्यावसायिकांचे लक्ष लागले आहे.
